Hoe lang duurt partneralimentatie?

//

Max Koch

Partneralimentatie, ook wel onderhoudsuitkering genoemd, is een financiële bijdrage van de ene ex-partner aan de andere na een scheiding. De lengte van de partneralimentatie, oftewel de duur van deze uitkering, is een belangrijke factor bij de vaststelling ervan. In dit artikel leggen we uit wat de gebruikelijke termijn is voor partneralimentatie en welke criteria hierbij een rol spelen.

Hoe wordt de duur van partneralimentatie bepaald?

De rechter stelt de lengte van de partneralimentatie vast op basis van de individuele omstandigheden van het geval. Er zijn echter een aantal richtlijnen en vuistregels die vaak worden gehanteerd:

  • Duur van het huwelijk: Hoe langer het huwelijk heeft geduurd, hoe langer de partneralimentatie meestal wordt toegekend.
  • Leeftijd: Hoe ouder de alimentatiegerechtigde, hoe langer de duur.
  • Verdienvermogen: Hoe groter het verschil in verdienvermogen tussen de ex-partners, hoe langer de duur.
  • Zorgtaken: Als de alimentatiegerechtigde de zorg had voor kinderen, kan dit een langere duur rechtvaardigen.

Daarnaast wordt er ook gekeken naar de behoefte van de alimentatiegerechtigde, de mogelijkheden tot re-integratie op de arbeidsmarkt en eventuele andere inkomsten.

Richtlijnen voor lengte partneralimentatie

Hoewel elke situatie anders is, hanteren rechters over het algemeen de volgende richtlijnen voor de maximale termijn van partneralimentatie:

Duur huwelijkRichtlijn voor maximale duur partneralimentatie
< 5 jaarMaximaal duur huwelijk (dus < 5 jaar)
5-10 jaarMaximaal 10 jaar
10-15 jaarMaximaal 12 jaar
15-20 jaarMaximaal 15 jaar
> 20 jaarMaximaal 20 jaar

Deze richtlijnen zijn echter geen harde regels; de rechter kan hier in individuele zaken gemotiveerd van afwijken.

Tijdelijke of permanente partneralimentatie?

De partneralimentatie kan worden toegekend voor een bepaalde periode (tijdelijk) of voor onbepaalde tijd (permanent).

Tijdelijke partneralimentatie

Bij kortere huwelijken wordt de alimentatie vaak voor een bepaalde termijn toegekend, bijvoorbeeld voor de duur van het huwelijk of tot de jongste kinderen meerderjarig worden.

Voordelen:

  • Duidelijkheid voor beide partijen over de totale duur
  • Stimulans voor alimentatiegerechtigde om financieel onafhankelijk te worden

Nadelen:

  • Minder flexibel als de omstandigheden veranderen
  • Moeilijk inschatten wat een redelijke termijn is

Permanente partneralimentatie

Bij langere huwelijken kan de rechter ervoor kiezen om partneralimentatie voor onbepaalde tijd toe te kennen. Dit wordt ook wel ‘blijvend’ genoemd.

Voordelen:

  • Blijvende zekerheid voor alimentatiegerechtigde
  • Flexibeler bij veranderende omstandigheden

Nadelen:

  • Minder stimulans voor alimentatiegerechtigde om financieel onafhankelijk te worden
  • Onduidelijkheid voor alimentatieplichtige over totale duur

De rechter moet dus per geval een afweging maken tussen duidelijkheid door een vaste termijn en flexibiliteit door een onbepaalde duur.

Wanneer partneralimentatie aanpassen of beëindigen?

Ook als partneralimentatie voor onbepaalde tijd is toegekend, kan op verzoek van een van de ex-partners alsnog een einddatum worden bepaald. Dit gebeurt meestal als:

  • De omstandigheden sterk veranderd zijn, bijvoorbeeld door hertrouwen van de alimentatieontvanger
  • De alimentatieontvanger voldoende inkomsten heeft verworven
  • De alimentatieplichtige de uitkering niet meer kan betalen door gewijzigde omstandigheden

Ook tussentijdse aanpassingen van de hoogte of duur zijn mogelijk indien de situatie daar aanleiding toe geeft. Dit moet wel met redenen omkleed worden en via de rechter lopen.

Conclusie

De lengte van de partneralimentatie wordt van geval tot geval bepaald door de rechter. Als vuistregel geldt dat de duur toeneemt met de lengte van het huwelijk, maar factoren zoals leeftijd, verdienvermogen en zorgtaken spelen ook een belangrijke rol. Bij kortere huwelijken is een tijdelijke alimentatie gebruikelijk, bij langere huwelijken soms blijvende alimentatie.

Gedurende de looptijd kan de partneralimentatie via de rechter worden aangepast als de omstandigheden sterk wijzigen. Het bepalen van een redelijke en rechtvaardige lengte van de uitkering is maatwerk. Goede afspraken en duidelijke communicatie tussen de ex-partners voorkomt veel onnodige onduidelijkheid en conflicten.